Phát hiện gan nhiễm mỡ chỉ là bề mặt. Nó đã gây xơ gan chưa? Gần đến mức nào với xơ gan hoặc ung thư gan? Đó là những câu hỏi quan trọng - và một nghiên cứu năm 2025 được công bố trên International Journal of Hepatology nhận thấy rằng khoảng 44 phần trăm người mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa tiến triển từ gan nhiễm mỡ đơn thuần sang viêm gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa trong vòng bảy năm, sau đó có thể xuất hiện xơ hóa, xơ gan và thậm chí ung thư gan.
Tổng quan ca bệnh: Tổn thương ẩn sau gan nhiễm mỡ không có triệu chứng
Một nam lãnh đạo 42 tuổi, với các cuộc hẹn công việc thường xuyên và nhiều năm uống rượu đều đặn, có chỉ số huyết áp, lipid máu, đường huyết, acid uric, các dấu hiệu viêm và cân nặng tăng cao, nhưng không khó chịu rõ rệt về thể chất. Siêu âm bụng ban đầu cho thấy gan nhiễm mỡ.
Fatty liver plus long-term drinking means a double burden on the liver. Research shows that heavy drinkers have a 4.6-fold higher risk of liver fibrosis than non-drinkers, and for those with both fatty liver and heavy drinking, liver-related mortality rises to 9.8-fold [1].
Kế hoạch đánh giá đa phương thức
Sau cuộc kiểm tra, một buổi xem xét chung báo cáo giữa nhiều chuyên khoa nhận thấy các xét nghiệm máu đã cho thấy nhiều vấn đề chuyển hóa. Dựa trên hồ sơ nguy cơ gồm tuổi tác, dùng rượu dài hạn, béo bụng, nhiều bất thường chuyển hóa và men gan bất thường, nhóm đã thiết kế một đánh giá gan chuyên sâu đa phương thức.
Định lượng tổn thương: MRE và hình ảnh đa phương thức
Đàn hồi ảnh gan bằng cộng hưởng từ (MRE) và hình ảnh đa phương thức đã định lượng tổn thương theo tải lượng mỡ, sưng và viêm tế bào gan, và độ cứng do xơ hóa. MRE cho thấy độ cứng gan trung bình là 5.3 kPa. Dựa trên các ngưỡng từ tạp chí Radiology của RSNA: dưới 2.5 kPa là bình thường; 2.5-3.0 kPa là bình thường hoặc viêm; 3.0-3.5 kPa gợi ý xơ hóa giai đoạn 1-2; 3.5-4.0 kPa giai đoạn 2-3; 4.0-5.0 kPa giai đoạn 3-4; và trên 5.0 kPa là xơ hóa giai đoạn 4 hoặc xơ gan. Định lượng mỡ cho thấy thâm nhiễm mỡ gan mức độ trung bình (10-25 phần trăm) không có quá tải sắt rõ rệt, và định bản đồ T1 cho cT1 là 1,100 ms, gợi ý viêm gan nhiễm mỡ chuyển hóa hoặc xơ hóa.
Trên quy mô quốc tế, MRE tạo ra hai hình ảnh trong khoảng 32 giây - một ghi lại sóng rung của gan, hình kia định bản đồ độ cứng theo màu. Màu xanh cho thấy gan khỏe mạnh, mềm; màu đỏ và vàng cho thấy xơ hóa tiến triển - giúp phát hiện xơ hóa sớm mà siêu âm thông thường không thấy được.
Chăm sóc đa chuyên khoa và theo dõi
Nhóm đã phối hợp với một giáo sư chuyên khoa tiêu hóa tại một bệnh viện tuyến cao ở Thượng Hải và tổ chức một buổi hội chẩn đa chuyên khoa kết hợp dữ liệu hình ảnh, chuyển hóa và tim mạch. Kết luận bao gồm viêm gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASH), xơ hóa sớm, đái tháo đường loại 2, béo phì và tăng lipid máu hỗn hợp, và một nhóm y học chức năng đã thiết kế kế hoạch tích hợp về ăn kiêng, vận động, dinh dưỡng và kiểm soát viêm. Việc theo dõi đang tiếp tục, với lần xem lại lâm sàng dự kiến sau ba tháng.
Đối với những người bị gan nhiễm mỡ hoặc uống rượu dài hạn, tổn thương gan ẩn đáng được quan tâm: MRE định lượng tổn thương đó bằng con số và giúp sức khỏe gan trở nên rõ ràng.
Bài viết là thông tin sức khỏe mang tính tổng quát, dựa trên ví dụ ca bệnh được chia sẻ nhằm mục đích giáo dục, không phải lời khuyên y khoa. Mọi báo cáo phân tích dữ liệu sau xử lý đều dựa trên hình ảnh của lần chụp đó và thông tin được cung cấp, chỉ để tham khảo lâm sàng, và báo cáo chẩn đoán hình ảnh cuối cùng là kết luận chính thức. Vui lòng tuân theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị cho mọi quyết định khám hoặc điều trị, và tham khảo chuyên gia có trình độ trước khi thay đổi thuốc hoặc kế hoạch theo dõi.
Tài liệu tham khảo
- [1] Cho SH, et al. Metabolic dysfunction-associated fatty liver disease and heavy alcohol consumption increase mortality: a nationwide study. Hepatol Int. 2024;18(4):1168-1177.
- Moura Cunha G, et al. Diễn giải, báo cáo và ứng dụng lâm sàng của phương pháp chụp đàn hồi MR gan. Radiology. 2024;310(3):e231220.